Week van 21 tot 27 december: zonnewende, volle maan en perigeum

Week van 21 tot 27 december 2026: zonnewende, volle maan en perigeum in de tuin

Een week dicht aan markeringen: winterzonnewende op maandag 21, volle maan op donderdag 24 om 02h28 gevolgd door het perigeum om 09h29 — de samenkomst die de maantradities met de grootste voorzichtigheid behandelen — dan overschakeling naar dalende maan en een knoop op zondag 27 's morgens. De agenda: begin van de week oogsten voor de feestdagen, de pauze van de 24e in acht nemen, het weekend rustig hervatten.

Inhoud

• Maandag 21: zaaddag en zonnewende
• Ma 21 avond – wo 23: worteldagen
• Donderdag 24: volle maan + perigeum, pauzedag
• Vr 25 – za 26: bloem dan blad
• Zondag 27: knoop dan zaaddag
• Veelgestelde vragen

Maandag 21 december: zaaddag, winterzonnewende

De winterzonnewende valt op maandag 21 — de kortste dag van het jaar. Eerlijke precisering: geen enkele maanbron verbiedt tuinieren bij de zonnewende (sommige kalenders markeren voorzichtigheid bij de equinoxen, niet bij de zonnewenden); oude tradities maakten er juist het moment van de worteloogst.

• Inspecteer de fruitopslag en vernieuw de lucht in de ruimte: het wekelijkse decemberbevel.
• Oogst de laatste nog hangende bewaarvruchten — kiwi's, mispels — voor de feesttafels.

Maandag 21 avond tot woensdag 23 december: worteldagen

Van maandag 17h33 tot woensdag 13h25 doorkruist de maan de wortelsterrenbeelden — eerst stijgend, dan dalend vanaf woensdagmiddag. Het is het laatste echte werkvenster voor de pauze van de 24e.

• Oogst de wortelgroenten van de feestmaaltijden: wortelen, pastinaken, schorseneren, zwarte wortel, aardperen — deze laatsten blijven in de grond en worden naar behoefte uitgenomen.
• Plant blootwortelige fruitbomen en -struiken zolang de grond niet bevroren of besneeuwd is.
• Versterk het strooisel op de in de volle grond bewaarde groenten als de vorsten streng worden voorspeld — een centimeter of vijftien stro, en vochtig zand koel bewaard voor wat je uitneemt.

Donderdag 24 december: volle maan en perigeum — we nemen gas terug

Volle maan om 02h28, perigeum om 09h29 — de twee gebeurtenissen overlappen in één ochtend. De kalendertradities bevelen voorzichtigheid aan als perigeum en volle maan samenvallen; het voorzichtigheidsvenster van het perigeum strekt zich bovendien ~24 uur voor en na het moment uit. Het simpele antwoord: donderdag en vrijdag zijn tuinpauzedagen — er is ander feit te vieren.

Vrijdag 25 en zaterdag 26 december: bloem dan blad, dalende maan

Bij dalende maan lopen de bloemdagen tot vrijdag 18h58, dan wijken ze voor een bladdag op zaterdag — nog in de post-perigeum-voorzichtigheid: geef lichte handgrepen de voorkeur.

• Oogst veldsla en winterkool zaterdag voor de weekendmaaltijden.
• Inspectiewandeling in plaats van zwaar werk: stakingen, strooisel, openen van de koude bakken als de zon zich laat zien.

Zondag 27 december: knoop 's morgens, zaaddag 's middags

De dalende knoop passeert zondag om 08h52 — een nachtelijk en ochtendvoorzichtigheidsvenster, nauwelijks beperkend. De namiddag opent op een zaaddag bij dalende maan:

• Oogst voor de week wat fruitopslag en tuin nog bieden.
• Noteer in de kalender: de volgende week sluit het jaar af op worteldagen — vorstvrije plantingen hervatten.

Veelgestelde vragen

Volle maan + perigeum op dezelfde dag, is dat erg?

Astronomisch nee — de maan is gewoon vol en dicht bij de aarde (een supermaan). De kalendertradities behandelen deze samenkomst echter als het meest afgeraden moment voor zaaiingen en bewaaroogsten: we markeren daarom de 24e en 25e als pauze, zonder drama.

Verandert de zonnewende iets aan de maankalender?

Nee — de stijgende/dalende cyclus volgt de declinatie van de maan, onafhankelijk van de seizoenen. De zonnewende is een astronomische markering (langer wordende dagen), geen tuinierbevel; alleen sommige tradities markeren voorzichtigheid bij de equinoxen.

Echte astronomische tijden, Midden-Europese tijd. De seizoenswerkzaamheden volgen de traditionele tuinkalenders; de maanaanbevelingen behoren tot de traditie.

Vorige week: 14 – 20 december · de methode: de biodynamische kalender begrijpen · het jaar: maankalender 2026-2027.