De sjalot is wellicht het gemakkelijkste smaakbolgewas van de moestuin. En het goede nieuws: nu beslist het voor de geurigste rassen — grijze sjalotten worden van oktober tot januari geplant.
Wanneer sjalotten planten?
Alles hangt af van het type:
- Grijze sjalotten (de geurigste): van oktober tot januari planten — dé herfstplant bij uitstek.
- Rode sjalotten (beter bewaarbaar): van februari tot maart, en tot april voor de sjalot van Tunesië.
- Vroege rassen als zajuin (Longor, Griselle, Red Sun) verdragen herfstplant: reken op een cyclus van 8–10 maanden, tegenover 5–6 bij late winterplant.
De sjalot is zeer winterhard — hij verdraagt vorst tot ongeveer -15 °C: kou is dus geen beletsel voor de herfstplant.
Zajuin of zaaien?
Twee wegen bestaan:
- Het planten van zajuin (jonge bollen), de traditionele weg: de bolletjes worden met de punt omhoog op twee derde van hun hoogte in de grond gedrukt.
- Het zaaien, mogelijk gemaakt door hybride zaadrassen. Voordeel: het rassenaanbod als zaad is breder dan als zajuin; daarentegen is zajuin minder ziekteresistent maar makkelijker te zetten en te kweken.
Hoe de zajuin te planten
- Afstand: 15–20 cm in rijen die zelf minstens 25 cm uit elkaar liggen (10–15 cm tussen bollen volstaat voor kleine rassen).
- Standplaats: volle zon; goed drainerende grond — zoals alle uiengewassen haat de sjalot stilstaand vocht.
- Na een maand beginnen de bladeren te groeien; elke bol brengt dan meerdere nieuwe bollen voort — die natuurlijke deling maakt de oogst rijk.
De belangrijke rassen
- Grijze sjalotten: de geurigste, maar de slechtst bewaarbare — 'De Jersey demi-longue', 'Ronde de Jersey'.
- Rode sjalotten: goede bewaring, roze schil; 'Red Sun' is productief en robuust, met roze schil en hartige smaak.
- 'Longor': vroeg en productief, met lange regelmatige koperkleurige bollen.
- 'Griselle': zeer geparfumeerde en uitgesproken smaak.
Verzorging en oogst
- De sjalot vraagt weinig: drainerende grond, zon en matig water — hooguit een wekelijkse gift.
- Oogst: wacht tot de stengels beginnen te verwelken en te drogen, meestal eind zomer of vroege herfst. Groene sjalotten kunnen vanaf vroege zomer worden geoogst, maar bewaren niet.
- Vruchtwisseling: geen sjalot, ui, knoflook of prei op dezelfde plek herplanten voor minstens 4–5 jaar.
Ziekten om op te letten
Twee hoofdvijanden: uienmeeldauw en witrot. De preventie berust op drainage, goede luchting tussen de planten en beddenrotatie.
In de keuken
Een onafscheidelijk smaakgewas van de Franse gastronomie: de sjalot begeleidt sauzen — bearnaisesaus of beurre blanc —, gegrild vlees en salades. De grijze is de geurigste, de rode de best bewaarbare.
Om niets te missen: knoflook, sjalot, ui — de herfst is het uienseizoen. Lees ook onze uien-gids en schrijf u in voor de nieuwsbrief onderaan de pagina voor de juiste herinnering in de juiste maand.
Kweekkalender
| JAN | FEB | MRT | APR | MEI | JUN | JUL | AUG | SEP | OKT | NOV | DEC |
| Zaaien | | | | | | | | | | | | |
| Planten | | | | | | | | | | | | |
| Oogst | | | | | | | | | | | | |