Ui: zajuin in de herfst of voorzaai, de twee wegen

De ui (Allium cepa) biedt een dubbele kalender die weinig tuiniers kennen: hij kan vanaf de winter onder beschutting worden gezaaid, maar winterharde rassen kunnen ook al in de herfst als zajuin worden geplant. Twee strategieën, twee tijdstippen — zo kiest u de uwe.

Twee vermeerderingswegen

• Zajuin (kleine uitjes om te verplanten): minder ziekteresistent, maar makkelijker te zetten en te kweken. De snelle weg.
• Het zaaien: het rassenaanbod als zaad is veel breder dan als zajuin. De economische, gevarieerde weg.

Herfstplant van de zajuin — het is nu

Bollen van robuuste gele uien — type 'Stuttgarter' — worden in de herfst geplant, tussen september en november, of vroeg in het voorjaar tussen januari en april. Herfstgeschikte rassen zijn 'Snowball', 'Stuttgarter', 'Centurion' en 'Patate'; vermijd bij het planten gewoon periodes van strenge vorst.

Deze in de herfst geplante zajuin geeft vroege uien die voor de zomer rijp zijn. Wat hardheid betreft verdragen de genoemde rassen ongeveer -15 °C.

De beschutte voorzaai — de andere weg, vanaf de winter

Hier krijgt de voorzaai zijn volle betekenis:

• Twee beschutte zaaiperioden: late winter (februari tot april) voor zomeruien en late zomer (augustus-september) voor winteruien.
• Reken op circa 10 dagen kiemtijd bij een kiemtemperatuur nabij 15 °C.
• Techniek: zaai in bakjes, bedek de zaden licht, druk licht aan en besproei.

De februari-maartvoorzaai onder beschutting profiteert van een kiemkit: constante 15 °C midden in de winter houden is precies de taak van de verwarmingsmat, en de LED-lamp voorkomt uitgerekte zaailingen. De complete set bundelt de drie.

Verplanten en teelt

• Verplant wanneer de plantjes circa tien centimeter bereiken: een plant om de 15 cm, in rijen op 20 cm afstand.
• Direct zaaien is mogelijk: zaai ijls in rijen op 20 cm afstand, dun dan uit tot een plant om de 15 cm zodra ze 10 cm zijn.
• Grond: licht, los, drainerend en humusrijk, op een zonnige plek. De waterbehoefte blijft gering tot matig.

De belangrijke rassen

• Voor bewaring: 'Jaune de Mulhouse', 'Rouge de Brunswick', 'De Stuttgart'.
• Vroege witte uien: 'De Rebouillon', 'Très hâtif de la reine', 'Très hâtif de Vaugirard'.
• Voor de herfst: 'Snowball', 'Stuttgarter', 'Centurion', 'Patate'.
• Voor de smaak: 'Rouge Long de Florence', halfvroeg, met langwerpige violet-rode vorm.

Oogst en bewaring

De oogst loopt van juli tot september. De volledige cyclus vraagt gemiddeld 100 tot 220 dagen afhankelijk van de weg — geduld dus, en rooien wanneer het loof omlegt.

Ziekten en vruchtwisseling

• Twee hoofdvijanden: uienmeeldauw en witrot.
• Geen uien of andere uiengewassen (prei, knoflook, sjalot…) minstens 4–5 jaar op dezelfde plek herplanten.

Verder gaan: ontdek ook onze sjalotten-fiche — haar herfstplant loopt van oktober tot januari. En om de winterzaaiingen voor te bereiden, schrijf u in voor de nieuwsbrief onderaan de pagina.

Kweekkalender